Luces

Os poemas secretos do ministro

Yolanda Castaño edita 30 anos de poesía en galego de Farruco Sesto Novás, responsábel de Cultura no actual Goberno de Venezuela e orixinario de Vigo

Durante décadas, o nome Farruco Sesto Novás (Vigo, 1943) ecoou na literatura galega dende o prólogo de Méndez Ferrín aos poemas do seu heterónimo Heriberto Bens. "Farruco Sesto Novás é o mellor poeta galego vivo, como case ninguén sabe", escribiu en 1980 o agora presidente de Real Academia Galega. Pero 26 anos despois, Sesto Novás, arquitecto de profesión, reapareceu para os lectores galegos: o Goberno de Hugo Chávez nomeaba ministro de Cultura ao autor de UPG poemas (1973). Onte presentou na Coruña a súa obra poética reunida, Pequenos encontros, as marcas deixadas, publicada por Espiral Maior baixo o coidado da poeta Yolanda Castaño.

A primeira incursión de Farruco Sesto Novás data de finais dos sesenta. "Eu escribía poemas dende que teño memoria. Para Venezuela marchei en 1962, como emigrante", relata a este xornal, "e alí escribín en galego máis por razóns políticas que literarias". Da estrela e da fouce foi o primeiro libro, impreso "case a man" na Irmandade Galega de Caracas e coa axuda do tamén emigrado Celso Emilio Ferreiro, do poeta. "Eu procuraba outra patria, que atopei", lembra, "e a maneira de manter un fío con Galicia era escribir en galego". Tamén falalo, como aínda hoxe fai, con corrección e un forte sotaque venezolano.

"Comecei a escribir en galego máis por razón políticas que literarias", expón
"Sigo a poesía galega e hai boa literatura, empezando pola de Ferrín", engade
Más información
Autor de combate e resistencia

Sesto Novás, cuxa obra temperá recolleuna María Victoria Morena na discutidísma antoloxía socialrealista Os novísimos (1973), non idealiza a condición de emigrante: "Fun para Venezuela por razóns económicas, pero detrás hai sempre un motivo político". Na asfixiada Galicia de 1962, o ano en que Celso Emilio bota Longa noite de pedra, non había lugar para rebeldes.

Lo que más afecta es lo que sucede más cerca. Para no perderte nada, suscríbete.
Suscríbete

"Cando cae a ditadura de Franco, volvo escribir en castelán", fai reconto. Mais non abandona o galego. Por unha muller (1976), Porta aberta (1976) ou Arte poética. Poema de amor a Rosalía (1985) indican, dende o título, certa mudanza de obxectivos poéticos. "A miña poesía última vaise facendo máis sinxela, despoxada", explica sobre o seu propio traballo, "pero cada cousa ten o seu momento". Contra 1990 deu luz, en Sotelo Blanco, a Isolda, o título co que dixo adeus á literatura do seu país natal. "Dende 1995 non escribo obra nova en galego", sinala, "pero tampouco digo que non volva usalo".

Sesto Novás asegura seguir a poesía galega dende o outro lado do océano. "Non tanto a narrativa", puntualiza. Sobre a apreciación de Ferrín no célebre limiar a Heriberto Bens só ten boas palabras: "Eu agradézollo moito, como non pode ser doutro xeito. Pero non deixa de ser unha boutade, dicir unha cousa contracorrente sobre un escritor que estaba lonxe e que escribía de maneira diferente". E conclúe, categórico: "Escríbese moi boa literatura en Galicia, comezando pola do propio Méndez Ferrín".

A ocupación na política de partidos -Farruco Sesto milita en Patria para Todos- retirou ao agora ministro do quefacer poético. No primeiro Executivo de Chávez, en 1999, o arquitecto Sesto Novás ocupou a presidencia do Instituto de Patrimonio Cultural. Viceministro de Cultura en 2003 -non existía aínda o ministerio-, durante un breve paréntese tamén se encargou do departamento de Vivenda, até que o pasado ano regresou á carteira cultural: Ministerior del Poder Popular para la Cultura.

Sempre vencellado á esquerda xa dende os seus contactos co nacionalismo marxista da UPG dos setenta, a lectura que realiza da situación latinoamericana é optimista. "Polo menos están pasando cousas, está pasando esa longa noite de pedra das ditaduras, das democracias que non o eran, da hipocrisía", expón. Sesto Novás fala da "grande onda emancipatoria" que percorre o continente e faino sen os anteollos do liberalismo europeo: "Está Lula, está Evo, está Correa, está Ortega, está a Cuba de sempre, estaba Zelaya, que aínda que un terratenente, era progresista..., cada un ao seu xeito e coas súas características".

Para o poeta e ministro vigués, a tarefa política do seu tempo consiste en "culminar a independencia". Se os progresitas latinoamericanos dos sesenta e setenta se referían á súa época como a do segundo proceso de descolonización, Farruco Sesto Novás considera chegado o tempo, dos séculos despois da retirada da Coroa española de América, de completar o proceso. "Movémonos cara á verdadeira independencia", finaliza sen dubidar.

Regístrate gratis para seguir leyendo

Archivado En

Recomendaciones EL PAÍS
Recomendaciones EL PAÍS
Recomendaciones EL PAÍS