Reportaje:A LANTERNA MÁXICA | Luces

O Goya galego esquecido

O mindoniense Victoriano López formou na técnica a Bardem ou Berlanga

Victoriano López García e Manuel Mur Oti son os únicos galegos que acadaron o Goya de honra como recoñecemento á súa carreira. Se no caso do cineasta Mur Oti o seu nome é ben coñecido no cine español, o mindoniense López é alguén a quen non se identifica co eido cinematográfico, e iso acontece porque foi especialista en cuestións técnicas. Victoriano recolleu o galardón na sexta edición dos Goya, en 1990, o que fala da excelente consideración do seu labor, xa que a Mur Oti non llo deron ata tres anos máis tarde. Á hora de botar unha ollada retrospectiva aos gañadores galegos do galardón, adóitase esquecer a López. Días despois daquel premio, realiceille unha entrevista radiofónica para a desaparecida Radiocadena, da que se extraen as declaracións aquí recollidas.

Aprendeu o cine en Mondoñedo, onde o seu tío posuía a sala da localidade

A súa paixón polo cine comezou na vila natal, xa que o seu avó era o dono do único cine de Mondoñedo. "O local estaba nun baixo do Casino e ía moito alí cos meus amigos, entre os que estaba Álvaro Cunqueiro", lembra. Victoriano estudou o bacharelato entre Vigo e Bilbao e máis tarde cursou estudos de enxeñería industrial en Madrid, onde posteriormente foi profesor. Dada a súa excelente formación chegou a catedrático na Escuela Especial de Ingeniería Industrial. En 1941 desenvolveu un curso de cine nesa escola de enxeñeiros industriais, a súa primeira achega para que o alumnado puidese encamiñar os seus pasos cara a cinematografía. Ao longo da súa andaina profesional ocupou diversos cargos con nomes que se adoitaban empregar noutras épocas, tan barrocos que arrecenden a burocracia, tipo Jefe de sección de materias primas en la subcomisión reguladora de cinematografía ou Jefe de sección de industria del servicio de ordenación económica de cinematografía.

No ano 1947 funda e dirixe o Instituto de Investigaciones y Experiencias Cinematográficas, onde exercerá como profesor de óptica e cámara. "Estiven ao fronte desa institución varios anos e co paso do tempo foi denominada como Escuela Oficial de Cine. Polas súas aulas pasaron directores sobranceiros como Berlanga, Bardem e Borau e entre o importante profesorado que daba clase quero lembrar a José Luis Fernández Encinas, un galego que levaba o laboratorio e que tamén publicou algún libro sobre diversos aspectos técnicos no mundo do cine". Esa parcela educativa desenvolvida polo galego foi unha parte importante a valorar no seu historial polos encargados de conceder o Goya da Academia de las Artes y de las Ciencias Cinematográficas de España.

Naquela conversa manifestou que consideraba moi necesario dispor dunha escola de cinematografía: "Para min é fundamental formar aos futuros profesionais desta arte e nos anos en que funcionou amosou bo resultado ao preparar a moitos dos que hoxe traballan neste mundo". En canto ao que se precisa para chegar a ser realizador sobranceiro, matizaba que non existe unha fórmula para acadalo. "Cadaquén ten que ir na procura dun estilo propio e non debe imitar aos demais". Respecto aos tres destacados alumnos do centro formativo aos que antes fixo mención, salienta que foron quen de achar a súa personalidade propia. "Considero que Berlanga é o mais intimista, de Bardem máis cerebral e Borau amosou ser máis expansivo".

Victoriano colaborou en diversas publicacións, como Primer Plano, Espectáculo, Revista Internacional de cine e Radiocinema, onde incide nos seus escritos sobre a técnica, especialidade que dominaba e na que transmitiu os seus coñecementos por medio de varios libros como Lecciones sobre cinematografía ou Técnica del cine sonoro, en color y en relieve. Tamén fundou e dirixiu a publicación Cine Experimental, que afondaba neses apartados puramente técnicos, algo que non se podía atopar noutras revistas. "Mais só chegamos a facer 11 ou 12 números e logo desapareceu", lembra.

No que atinxe á situación do cine naquel 1990, sinalaba que todo variara moito respecto a épocas pasadas. "Antes tiñamos oito ou nove mil cines en España e agora existen escasamente 2.000. O vídeo e a televisión fixeron mudar as estruturas económicas do cine", reflexionaba daquela. Cando subiu ao escenario a recoller o recoñecemento do Goya de honra tiña 80 anos de idade. "Para min foi importante que valorasen o meu traballo, desenvolvido fundamentalmente 40 anos antes de recibir a prezada estatuíña", afirmaba. Victoriano López non deixou de realizar visitas á súa terra natal, mais a súa vida asentou en Madrid dende os seus tempos de estudante. Foi alí e onde morreu en 1995.

Archivado En

Recomendaciones EL PAÍS
Recomendaciones EL PAÍS
Recomendaciones EL PAÍS
Logo elpais

Ya no dispones de más artículos gratis este mes

Suscríbete para seguir leyendo

Descubre las promociones disponibles

Suscríbete

Ya tengo una suscripción